Google, 30 Ekim’de Project Suncatcher adlı deneysel uydusunun uzaydan ilk yapay zekâ yanıtını Dünya’ya gönderdiğini duyurdu. Uydudaki veri merkezi sınıfı bir TPU (Tensor İşleme Birimi) üzerinde çalışan Gemma 4 modeli, yer istasyonundan gelen komuta yanıt verdi. Komut, uzayda olmakla ilgili bir haiku yazmasıydı. Google bu anı, yazılım dünyasındaki geleneksel ilk çıktıya göndermeyle “Hello World” kilometre taşı olarak niteledi.
Ne Oldu?
- Prototip uydu, 1 Ekim’de SpaceX’in Transporter-18 ortak fırlatma görevi kapsamında California’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden fırlatıldı.
- Yaklaşık üç haftalık bir devreye alma sürecinde ekip, ana bilgisayarı ve TPU tepsilerini çalıştırdı, ilk makine öğrenmesi testlerini tamamladı.
- Uydu, Norveç’in Svalbard bölgesi üzerinden geçerken yapılan yer istasyonu geçişinde komutu aldı ve haikuyu üretip yeryüzüne gönderdi.
- Google CEO’su Sundar Pichai de uydunun TPU’yu çalıştırıp ilk tam yanıtı Dünya’ya gönderdiğini paylaştı.
Haiku, Dünya, veri akışı ve yıldız ışığı temalarına değinen kısa bir metindi. Ekip ardından uzay temalı limerikler yazmayı ve yük sistemlerinin durumunu bildiren telemetri komutlarını da denedi.
Project Suncatcher Nedir?
Google, projeyi 4 Kasım 2025’te “uzun vadeli bir ay hedefi” olarak duyurmuştu. Fikir, güneş enerjisiyle çalışan ve birbirine bağlı uydu ağlarının üzerine Google’ın yapay zekâ çipi TPU’ları yerleştirerek, makine öğrenmesi işlemlerini uzayda ölçeklendirmenin mümkün olup olmadığını araştırmak. Uydu, Planet Labs iş birliğiyle geliştirildi; SpaceX ise fırlatma hizmetini sağladı.
Sınırlar Hâlâ Büyük
Deney bilinçli olarak mütevazı tutulmuş durumda:
- Uydu yaklaşık 1 kilovat güneş enerjisi üretiyor.
- Isıl kısıtlar nedeniyle TPU her seferinde yaklaşık 15-20 dakika çalıştırılabiliyor; bu da yer istasyonlarıyla iletişim planlamasını zorlaştırıyor.
- TPU’nun yörüngede ısıl strese ve radyasyona nasıl dayandığı henüz ölçülecek.
Yani uzayda tam ölçekli yapay zekâ veri merkezleri henüz çok uzak. Bu başarı, donanımın fırlatılma sürecinden sağ çıkıp uzayda çalışabildiğini kanıtlayan ilk somut adım.
Sırada Ne Var?
Google, TPU’nun termal ve radyasyon testlerini sürdürecek. Bir sonraki hedef, 2027’de yola çıkarılması planlanan ve lazer bağlantılarıyla yapay zekâ işini paylaşacak iki uydu. Google’ın uzay temelli hesaplamayı, yapay zekâ veri merkezlerinin artan enerji ve soğutma ihtiyacına olası bir yanıt olarak görüp görmediği ise ilerleyen testlerle netleşecek.